NOWE EMERYTURY

data: 10 marca 2011.

Warto zadbać o własne pieniądze

Od około 3 miesięcy pytam moich bliż szych i dalszych znajomych, czy zapoznali się z treścią informacji o składkach emerytalnych, otrzymywanych corocznie z ZUS. Ku mojemu zaskoczeniu nikt z pytanych nie umiał powiedzieć, co ta informacja dokładnie zawiera, a duża część usiłowała sobie przypomnieć, czy w ogóle coś takiego otrzymuje.

Następnie zadałem pytanie, czy otrzymali informację o stanie konta na dzień 31.12.2007. Niektórzy stwierdzili ze zdziwieniem, że nie zdołali znaleźć w swoich szpargałach takiej informacji. Były to osoby stanowiące znaczną mniejszość (około 3% zatrudnionych), nie należącą do OFE. Pozostali potwierdzili, że mają taką informację za 2007 r.

Tym osobom zadałem kolejne pytanie, czy w informacji za 2007 rok jest wykazany stan ich składek emerytalnych gromadzonych w ZUS, stanowiących nieco ponad 60% całości potrącanych składek. Większość pytanych była znużona moją dociekliwością i nie udzieliła odpowiedzi. Pozostali stwierdzili ze zdziwieniem, że w informacji brak stanu składek ZUS na 31.12.2007., a powinien być.

Stan konta w ZUS to nie są rzeczywiste pieniądze. To jest tylko wystawiony przez ZUS weksel, który mają spłacić nasi potomkowie ze swoich bieżących składek emerytalnych. Nie ma weksla, to nie ma zobowiązań, a więc przyszłe emerytury będą odpowiednio niższe.

Jak do tej sytuacji doszło wyjaśnia informacja z dn. 9 grudnia 2010 zamieszczona poniżej.

Ile pieniędzy każdy z nas stracił? Łatwo to oszacować mnożąc swój zarobek brutto w roku 2007 przez 0,1222. Tyle pieniędzy powinno wpłynąć na indywidualne konto w ZUS. Resztę, czyli 0,073 zarobku ZUS przekazał do OFE.

Jeśli ktoś chce sprawdzić ile dokładnie stracił na tych księgowych sztuczkach, z uwzględnieniem straconej waloryzacji składek, może wykorzystać tabelę 2.w informacji poniżej (Wielki błąd czy działanie z premedytacją ?). Zamiast liczb zamieszczonych w tabeli, a dotyczących przeciętnego wynagrodzenia, należy:
1) w wierszu 2006 kol. 6 i 7 wpisać stan swojego konta z informcji ZUS za lata 1999-2006
2) w wierszu 2007 w kol. 2 wpisać roczną sumę swoich składek za 2007 r. i dokonać obliczeń w kol. od 3 do 6
3) w wierszu 2008 w kol. 2 wpisać roczną sumę swoich składek za 2008 r. i dokonać obliczeń w kol. od 3 do 6
4) w wierszu 2008 w kol.7 wpisać stan konta na 31.12.2008. z informacji ZUS za 2008 r.
5) różnica między kwotami w kol. 6 i 7 stanowi sumę utraconych składek

data: 30 grudnia 2010.

Czy pozwiemy ZUS do sądu?

Ostatnio dochodzą wieści, że ZUS nie chce rozsyłać do zainteresowanych informacji o stanie konta ubezpieczonego na dzień 31.12.2007. Na listowne interwencje w tej sprawie albo nie odpowiada, albo - jak mawiał Janusz Korwin-Mikke - "rżnie głupa" i przysyła informację z dowolnie wybranego roku, byle nie był to rok 2007.

Nie sądzę, aby była to skuteczna metoda ukrycia faktu dokonanej przez ZUS defraudacji składek za rok 2007 wszystkim, czyli prawie 16 milionom osób pracującym w Polsce. (patrz poniżej - informacja z dn. 9 grudnia).

Postępując w ten sposób ZUS narusza Art.50 Ustawy zdn. 13.10.1998. o systemie ubezpieczeń społecznych, który zobowiązuje ZUS do przekazywania w określonych ustawą terminach informacji o stanie indywidualnego konta na dzień 31 grudnia każdego roku.

Niedopełnienie ustawowego obowiązku jest w Polsce karalne. Daje to podstawę prawną zaskarżenia ZUS do sądu. Skargę może wnieść każdy pracownik ubezpieczony w ZUS, ale nie byłoby to dobre rozwiązanie. Pozew musi być przygotowany fachowo, a pozywający powinni być reprezentowani w sądzie przez dobrą kancelarię adwokacką. Pociąga to za sobą wysokie koszty, których pojedyńcza osoba nie jest w stanie udźwignąć.

Dobrym wyjściem może być wniesienie pozwu zbiorowego przez liczną grupę zainteresowanych, co pozwoli rozłożyć koszty na wiele osób i obniżyć obciążenie indywidualne do np 50 zł ( a może nawet mniej). Wysokość indywidualnego obciążenia zależeć będzie głównie (ale nie wyłącznie ) od liczby osób składających pozew zbiorowy.

W celu zorientowania się, jak wiele osób jest zdecydowanych na wystąpienie z pozwem, zamieszczamy poniżej sondę na ten temat.

Od wyników sondy zależy, czy będziemy temat kontynuować. Prosimy o udział w sondzie.

Wielki błąd czy działanie z premedytacją ?!

Przyszli emeryci w 2007 r. stracili w ZUS 125 miliardów złotych!

Zgodnie z ustawą z dn. 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych (Dz. U. z 2004 r. nr 116 poz. 1205 z póżn.zm.) wszyscy pracujący, a jest ich aktualnie wg Małego Rocznika Statystycznego 2010 GUS 15.868 tys., przekazują do ZUS składki emerytalne w wysokości 19,52 % swoich zarobków. Większość pracujących wg Komisji Nadzoru Finansowego, w liczbie 15.383 tys. uczestniczy w II filarze. Tym pracownikom ZUS przekazuje na ich konta w OFE składki w wysokości 7,3 % ich zarobków, a 12,22 % pozostawia u siebie na indywidualnym koncie pracownika. Pozostali pracujący w liczbie 485 tys. osób całość swojej składki emerytalnej w wysokości 19,52 % zarobków lokują na swoich indywidualnych kontach w ZUS.

Przyjrzyjmy się waloryzacji składek emerytalnych pracowników. Waloryzację kapitału początkowego pominiemy, gdyż nie budzi ona takich wątpliwości, jak waloryzacja składek.

Tabela 1

ostatnia aktualizacja: październik 2011

Celem ułatwienia przyszłym emerytom obliczanie stanu swego konta i hipotetycznej przyszłej emerytury ZUS opublikował na swej stronie internetowej kalkulator emerytalny, w którym podaje dokładny sposób obliczania stanu indywidualnego konta na kolejne lata, oraz wskaźniki waloryzacji kapitału początkowego dla lat od 1999 do 2008.

Wskaźniki waloryzacj składek publikowane były w obwieszczeniach Ministra Pracy i Polityki Społecznej zamieszczanych w Monitorach Polskich. Wielkości wskaźników i terminy ich ogłoszenia zestawiono w tabelce powyżej.

W obwieszczeniach MPiPS całkowicie pominięto waloryzację składek za rok 1999. Błąd ujawnił się dopiero 7 lat później po ogłoszeniu M.P. nr 42 poz. 453 w maju 2006 r. Błąd naprawiono przesuwając wskaźniki waloryzacji o jeden rok do tyłu, t.zn. waloryzując składki za rok 1999 wskaźnikiem dla roku 2000, składki za 2000 r wskaźnikiem dla roku 2001 i tak dalej. Przesunięcia te uwzględniono w kalkulatorze emerytalnym ZUS oraz w pisemnej informacji o stanie konta na 31.12.2006.

Do 2006 r. występowała pełna zgodność stanu składek na koncie z kalkulatorem ZUS, obwieszczeniami Ministra Pracy i Polityki Społecznej ( po wspomnianym wyżej przesunięciu wskaźników o 1 rok) oraz pisemną, indywidualną informacją ZUS o stanie konta na dzień 31 grudnia 2006 r.

Zaburzenia wystąpiły w roku 2007. ZUS nie dokonał w tym roku waloryzacji składek, a w indywidualnych informacjach dla uczestników II filaru wykazał tylko wysokość składek przekazanych do OFE. Osobom nie uczestniczącym w OFE, lokującym całość swoich składek na indywidualnych kontach w ZUS, nie przekazano żadnej pisemnej informacji.

Z indywidualnych informacji ZUS o stanie konta na 31 grudnia 2008 r. wynika, że składki z roku 2007 zapisano na kontach jako wpłacone dopiero w roku 2008 i zwaloryzowano wskaźnikiem 1,1285 przewidzianym dla roku 2006. Identycznie postąpiono ze składkami za rok 2008, przenosząc je na rok 2009 i waloryzując wskaźnikiem 1,1626 przewidzianym dla roku 2007.

Rzeczywisty przebieg waloryzacji składek emerytalnych w latach 1999 - 2008 przedstawia tabela 2.

Tabela 2

Sytuację powstałą na kontach składkowych w ZUS obrazuje poniższa przykładowa tabelka, sporządzona dla pracownika, którego zarobki miesięczne są równe przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w gospodarce narodowej, obliczanemu i publikowanemu przez GUS na swojej stronie internetowej.

Tabela 3

Stracone przez emerytów składki za rok 2007 wynoszą:

dla uczestników II filaru 7.768,30 zł x 15.383 tys. = 119 499 758 tys zł.

dla nie uczestniczących w II filarze 12.408,94 zł x 485 tys. = 6 018 336 tys. zł

W sumie wszyscy pracujący stracili na swoich kontach ZUS w 2007 r. niewyobrażalną dla zwykłego śmiertelnika kwotę 125 miliardów złotych.

Czyż nie jest to majstersztyk kreatywnej księgowości? Szkoda, że nie jesteśmy Stanami Zjednoczonymi. Tam najwybitniejsi kreatywni księgowi trafili do więzienia.

W tej sytuacji humorystycznie brzmią niektóre artykuły prasowe, jak np. w internetowym wydaniu Rzeczpospolitej o wyjątkowo wysokiej waloryzacji składek w 2007 r.

Pani minister Fedak oraz część publicystów i ekonomistów, w tym z tytułami profesorskimi twierdzili, że oszczędzanie w OFE jest obarczone wysokim ryzykiem, gdyż bessa na giełdzie może pozbawić członków OFE dużej części zgromadzonych składek. Całkowicie bezpieczne są tylko emerytury w ZUS, bo gwarantuje je budżet państwa. W praktyce okazało się, że budżet państwa zagwarantował nam jedynie zabór składek za 2007 r. Ostatnio jakoś wszyscy przeciwnicy OFE umilkli. Czyżby zabrakło im argumentów?

Oczekujemy szybkich decyzji pana Premiera Tuska w sprawie zwrócenia przyszłym emerytom zabranych im pieniędzy oraz rozważenia dymisji pani Minister Fedak i pana Prezesa ZUS.

ostatnia aktualizacja: luty 2012

Wypłata nowych emerytur.

W tym roku (2010) ZUS powinien rozpocząć wypłatę emerytur kobietom, które ukończyły 60 rok życia, według nowych zasad. Mężczyźni nabędą uprawnienia do nowych emerytur po ukończeniu 65 lat, a więc wypłaty ich świadczeń rozpoczną się 5 lat później. Uprawnione do nowych emerytur są osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r.

Wysokość miesięcznej emerytury obliczona będzie przez podzielenie kwoty zgromadzonych pieniędzy na indywidualnym koncie pracownika przez średnie dalsze trwanie życia (wyrażone w miesiącach). Tablicę średniego dalszego trwania życia publikuje GUS na swojej stronie internetowej. Aktualnie publikowana (rok 2009) przeciętna długość życia 87,5 lat (jednakowa dla kobiet i mężczyzn) wydaje się zbyt optymistyczna.

Kwota pieniędzy zgromadzonych na indywidualnym koncie ubezpieczonego składa się z dwóch części:

a) ZUS ustalił dla każdej osoby t.zw. kapitał początkowy, czyli sumę składek zebranych na dzień 01.01.1999r. i zwaloryzował ją wskaźnikiem 1,1560. W następnych latach kapitał jest waloryzowany wskaźnikiem waloryzacji składek na dany rok, ogałszanym w Monitorze Polskim.

b) suma składek wpłaconych do 1999 r. jest zwaloryzowana wskaźnikiem na rok 2000 (1,1272 - patrz tablica poniżej). W następnych latach roczna suma składek jest dodawana do konta i całość waloryzowana wskaźnikiem na kolejny rok.

Stan konta ubezpieczonego na dany rok jest sumą zwaloryzowanych składek i zwaloryzowanego kapitau łpoczątkowego.

Porównajmy istotne dla społeczeństwa wskaźniki

Monitorze Polskim
wskaźniki waloryzacji emerytur i rent wzięto z podstrony waloryzacja emerytur
przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej (do obliczania wskaźnika wzrostu) oraz średnioroczny wskaźnik cen i usług konsumpcyjnych ogółem (inflacja) wzięto z internetowej strony GUS

Przyjrzyjmy się uważnie tej tablicy. Waloryzacja składek emerytalnych na indywidualnym koncie w ZUS jest wyraźnie wyższa od wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, jeszcze wyraźniej wyższa od waloryzacji obecnych emerytur, a najwyraźniej dystansuje się od inflacji. Tak wynika z porównania oficjalnych danych statystycznych, publikowanych przez GUS. Pozostaje więc tylko westchnąć z ulgą, że nareszcie władza zrobiła coś dobrego dla emerytów i zazdrościć dostatniego życia przyszłym emerytom.

Niestety, nie ma się z czego cieszyć, a już najbardziej nie ma czego zazdrościć przyszłym emerytom.

Prześledźmy, jak będzie się kształtowała wysokość emerytury kobiety urodzonej 1 stycznia 1950 r., która do końca 1999 r. zgromadziła na swoim koncie kapitał początkowy w wysokości 120.000 zł (po zwaloryzowaniu), a jej zarobki w tym roku i następnych latach są równe przeciętnemu wynagrodzeniu w gospodarce narodowej. Wiek emerytalny (60 lat) osiągnie 1 stycznia 2010 roku, a do przeżycia pozostanie jej 247 miesięcy. Całość składki emerytalnej była przekazywana na indywidualne konto w ZUS.

*) prognoza autora tabelki

(ostatnia aktualizacja: listopad 2010.)

Przedstawiamy zmodyfikowaną wersję tablicy do obliczania wysokości emerytury z ZUS. Tablica jest zgodna z kalkulatorem emerytalnym zamieszczonym na stronie ZUS oraz z bazą wiedzy ZUS na stronie "świadczenia" (po środku paska u góry), następnie klik na "kapitał początkowy" w lewej kolumnie, ponownie "kapitał początkowy", następnie w lewej kolumnie "waloryzacja kapitału początkowego". W zakresie waloryzacji kapitału początkowego tablica jest w pełni zgodna ze znanymi mi indywidualnymi informacjami przekazywanymi przez ZUS na dzień 31 grudnia lat 2005,2006 i 2008.

W zakresie waloryzacji składek tablica jest zgodna z indywidualnymi informacjami na dzień 31 grudnia lat 2005 i 2006. W następnych latach ta zgodność zanika z nieznanych powodów.

Mimo zgodności tablicy z kalkulatorem, bazą wiedzy ZUS oraz indywidualnymi informacjami ZUS (tylko do 2006 r.) budzi ona wątpliwości, czy jest całkowicie zgodna z obowiązującymi przepisami prawnymi, a w szczególności z Monitorami Polskimi, w których ogłaszane są wskaźniki waloryzacji za kolejne lata. Sprawą tą powinni zająć się prawnicy z Kancelarii Sejmu lub Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Wróćmy jednak do naszej przyszłej emerytki o dochodach w wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce krajowej. Zgodnie z ogłoszoną w marcu 2009 r. tablicą GUS kobieta 60-letnia ma do przeżycia 247 miesięcy. Jeśli podzielimy zgromadzony na jej koncie kapitał przez 247 otrzymamy wysokość jej miesięcznej emerytury:

340.297 : 247 = 1378 zł

Jej zarobki w ostatnim roku przed odejściem na emeryturę wynosiły 3.102,96 zł miesięcznie, a więc emerytura stanowi zaledwie 44,4 % jej zarobków w ostatnim roku zatrudnienia.

Czy jest się z czego cieszyć?

Nasuwa się pytanie, dlaczego ta emerytura po 40 latach płacenia składek jest tak niska? Prawdopodobnie jest to rezultat bardzo oszczędnego wyliczania przez ZUS kapitału początkowego, oraz nazbyt optymistycznego przewidywania przez GUS długości naszego życia.

P.S. Opisane powyżej (pod datą 9 grudnia 2010) zagarnięcie przez budżet całości składek emerytalnych za 2007 rok jeszcze bardziej obniży wysokość emerytur przyznawanych po 1 stycznia 2010 r.